مقاله ای کامل در مورد بیماری سل

نویسنده : محمد حسین بهرامی در تاریخ : ۱۸ دی ۱۳۹۱ ۷ نظر

● درمان کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم در بیماری سل :
با وجود شناخت داروهای مؤثر بر علیه سل، این بیماری هنوز یکی از بزرگترین معضلات بهداشتی جهان است. از هر سه نفر جمعیت جهان یک نفر به باسیل سل آلوده بوده و در هر ثانیه یک نفر به باسیل سل آلوده می شود.
بیش از ۸۰% از موارد سل در ۲۲ کشور جهان زندگی می کنند که افغانستان و پاکستان در همسایگی ایران جزء این کشورها هستند. در سال ۲۰۰۴، بیش از ۹/۸ میلیون مورد جدید سل در سراسر جهان گزارش شده است که ۷/۱ میلیون آنها فوت کرده اند.
در سال ۲۰۰۴ در ایران میزان بروز گزارش شده سل ریوی خلط مثبت ۱/۷ در یکصد هزار نفر جمعیت و نسبت بیماریابی ۵۸% بوده است. این در حالی است که طبق برآوردهای WHO میزان بروز مورد انتظار در ایران ۱۲ در یکصد هزار نفر است.
بیماریابی پایین سل اغلب بدلیل تشخیص ندادن موارد بیماری است که چرخه انتقال بیماری را در جامعه حفظ می کند.
هر بیماری به سل ریوی خلط مثبت درمان نشده در طول عمر خود به طور متوسط ۱۰ تا ۱۵ نفر را آلوده می کند که از این تعداد نیز ۵ ۱۰% در زمانی از عمرخود به سل فعال مبتلا می شوند. بنابراین تشخیص زودرس بیماری نقش عمده ای در کنترل سل در جامعه دارد.

nrmicro749 f1 مقاله ای کامل در مورد بیماری سل

تحقیقات نشان می دهد که سهم پزشکان در تأخیر تشخیص به مراتب بیشتر از سهم بیماران بوده است. لذا برنامه های کنترل سل در کشور باید بطور عمده بر کاهش تأخیر پزشک در تشخیص متمرکز شود.
● علائم بیماری سل :
▪ سرفه بیش از دو هفته
▪ تب
▪ کاهش اشتها
▪ کاهش وزن
▪ بیحالی
▪ تعریق شبانه
▪ خستگی زودرس
▪ ضعف عمومی.
● تشخیص بیماری سل :
اولین روش انتخابی برای تشخیص بیماری سل ریوی آزمایش اسمیر مستقیم خلط است. در این روش از افراد مشکوک به سل، ۳ نمونه خلط در عرض ۲ تا ۳ روز جمع آوری و مورد آزمایش قرار داده می شود. در صورتی که جواب دو نمونه از سه نمونه خلط مثبت باشد بیمار به عنوان خلط مثبت طبق برنامه Dots تحت درمان قرار می گیرد. اگر جواب یکی از نمونه ها مثبت باشد و نشانه های بالینی و رادیولوژیک با بیماری مطابقت داشته باشد با نظر پزشک معالج می توان درمان را شروع کرد.
سل ریوی هیچگاه نمای بالینی منحصر بفردی ندارد بنابراین رادیوگرافی فقط نقش کمک کننده در تشخیص سل دارد.
تست پوستی توبرکولین ( PPD ) از نظر بالینی ارزش محدودی دارد بخصوص در کشورهای با شیوع بالای سل. بهر حال تست پوستی توبرکولین در سنین زیر ۵ سال دارای اهمیت است.
مؤثرترین امر در تشخیص به موقع سل، به یاد داشتن این بیماری در ذهن به هنگام ویزیت بیمار است.
برای درمان بیماران مسلول دو گروه درمانی وجود دارد که بیماران جدید در گروه ۱ و سایر مبتلایان ( نظیر موارد عود و شکست درمان ) در گروه ۲ دسته بندی و تحت درمان قرار می گیرند.
درمان بیماران جدید حداقل شش ماه بطول می انجامد : مرحله حمله ای بمدت دو ماه با ۴ داروی ایزونیازید، ریفامپین، پیرازینامید و اتامبول، و مرحله نگهدارنده با دو داروی ایزونیازید و ریفامپین.
پیگیری اطرافیان بیماران مبتلا به سل ریوی اسمیر مثبت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در صورت بروز علائم در این افراد باید سه نمونه خلط جهت آزمایش تهیه شود.
● سل و ایدز :
گسترش اپیدمی HIV در جهان، موجب گسترش بیماری سل، افزایش مرگ و میر در طی درمان، افزایش میزان عود سل، کاهش موفقیت درمان و افزایش بروز موارد مقاوم به چند دارو ( MDR ) شده است. ابتلا به سل ممکن است اولین علامت آلودگی به ایدز باشد. بهرحال این دو بیماری اپیدمیهای دو قلو محسوب می شوند و برای کنترل هر کدام باید جنبه های گوناگون بیماری دیگر را هم در نظر گرفت.
● معرفی Dots ( درمان کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم ) :
Dots ، راهکار سازمان بهداشت جهانی برای کنترل سل است که شامل یک ساختار مؤثر برای تشخیص ( اسمیر خلط مستقیم ) و درمان ( دارویی کوتاه مدت ) است. این راهکار در اغلب کشورهای جهان در حال اجراست و نتایج بسیار خوبی در افزایش بیماریابی و درمان موفقیت آمیز بیماران داشته است.
در کشور ما نیز DOTS از چند سال قبل در سیستم بهداشتی درمانی کشور برای بیماران مسلول اجرا می شود. در هر شهرستان یک مرکز مبارزه با سل هدایت فعالیتها را به عهده دارد.
در شهرستان اصفهان دو مرکز ملاهادی سبزواری ( برای مرکز بهداشت شهرستان اصفهان شماره ۲ ) و مرکز نواب صفوی ( برای مرکز بهداشت شهرستان اصفهان شماره ۱ )، فعالیت می کنند. بیماران مشکوک، به آزمایشگاه این مراکز ارجاع داده می شوند.
در مرکز مبارزه با سل، اسامی تمامی بیماران مسلول بر حسب نوع بیماری ( ریوی خلط مثبت، ریوی خلط منفی، و خارج ریوی ) و دیگر مشخصات بیماران در دفتر سل شهرستان ثبت می شود. جهت کنترل بیماران خلط مثبت در پایان ماه دوم، ماه چهارم و پایان درمان آزمایش لام مستقیم خلط فرستاده می شود. نتایج درمان نیز در این دفتر ثبت می گردد. درمان تمام بیماران رایگان است.
در سال ۱۳۸۳ در استان اصفهان تعداد کل بیماران مسلول ۴۲۴ نفر بوده است که از این تعداد ۱۶۴ نفر ریوی خلط مثبت، ۸۵ نفر ریوی خلط منفی، ۱۶۵ نفر خارج ریوی و ۱۰ نفر عود بوده اند.

سل

سل یک بیماری عفونی قابل انتقال می باشد که توسط باکتری به نام “میکوباکتریوم توبرکلوزیس” ایجاد می شود. نام دیگر این باکتری، باسیل کخ است، زیرا در سال ۱۸۸۲ (میلادی) پروفسور رابرت کخ دانشمند آلمانی آن را کشف کرد.

نوعی از این بیماری که به سل گاوی موسوم است، میان انسان و چهارپایان مشترک است.

میکروب سل در بدن بسیاری از افراد وجود دارد، اما آنها مبتلا به بیماری سل فعال نیستند.

این بیماری در کشورهای جهان سوم از معضلات بهداشتی است و در مناطقی از کشور ما نیز شایع است.

سازمان جهانی بهداشت، سل را یک فوریت جهانی اعلام نموده است، زیرا با پیدایش و انتشار باکتری های مقاوم به دارو، مجددا خطر تبدیل بیماری سل به یک بیماری غیر قابل علاج مطرح است.

به همین مناسبت در کشور ما نیز روز ۲۳ مهر ماه، “روز ملی مبارزه با سل” در نظر گرفته شده است.

عوامل مساعد کننده

بعضی از عواملی که باعث می شوند آلودگی به سل تبدیل به بیماری تبدیل شود، یا فرد سالم بیشتر در معرض ابتلا باشد، در زیر آمده است:

 

بیماری ایدز-

 استفاده از مواد مخدر 

- عفونت اخیر با میکوباکتریوم توبرکلوزیس (طی دو سال گذشته)

- علائم رادیوگرافی قفسه سینه که دال بر سل قبلی باشد (در افرادی که کامل درمان نشده‌اند یا اصلاً درمان نشده‌اند)

- بیماری دیابت

- سیلیکوز (التهاب مزمن ریه ها ناشی از استنشاق غبار ماده معدنی سیلیکا)

- درمان طولانی با کورتیکواستروییدها (داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی)

- سرطان سر ‌و گردن

- بیماری های خونی (مانند لوسمی)

- بیمارهای کلیوی پیشرفته

- وزن کم (۱۰ درصد یا کمتر از ۱۰ درصد وزن ایده آل)

 

راه های ابتلا

اصلی ترین راه ابتلا، استنشاق ترشحات یا غبار آلوده به میکروب سل می‌باشد که معمولاً ناشی از تماس با بیمار مبتلا به سل می‌باشد. ولی سل گاوی می‌تواند از طریق مصرف لبنیات آلوده و  غیر پاستوریزه نیز انسان را آلوده نماید.

 

بیماری سل به وسیله قطره های ریز موجود در هوا از فردی به فرد دیگر منتقل می شود و اغلب افرادی را که در ارتباط نزدیک با فرد بیمار باشند، درگیر می کند. بنابراین همه اعضای خانواده فرد بیمار، در معرض ابتلا به این بیماری هستند، مگر اینکه بیمار به بیمارستان منتقل شود و با آنها زندگی نکند و یا تحت درمان صحیح قرار بگیرد.

فردی که دچار سل است، اگر سرفه یا عطسه کند و جلوی دهان و بینی خود را نگیرد، قطره هایی که حاوی میکروب سل هستند، در هوا پخش می شوند و اگر فرد دیگری که نزدیک فرد مبتلاست ، این قطره ها را استنشاق کند، باعث ابتلای او خواهد شد. بنابراین افراد مبتلا باید همیشه هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را با دستمال بگیرند و پس از آن، دست های خود را با دقت بشویند.

البته این به آن معنا نیست که فرد مبتلا به سل باید قرنطینه شود. در تماس کوتاه و گذرا امکان انتقال بیماری بسیار کم است، اگر چه غیر ممکن نیست.

سل از طریق حشرات نیز منتقل می شود.

 

علایم بالینی

سل اولیه معمولاً بدون نشانه است و در جریان معاینه معاشران بیماران سلی کشف می‌شود. این بیماری معمولا ریه ها را گرفتار می کند. نشانه های بیماری عبارتند از: سرفه بیش از دو هفته (معمولاً خشک)،تب، کم اشتهایی و در کودکان نارسایی رشد. نشانه های شدیدتر بیماری ممکن است شامل حملات سرفه و دیده شدن خون در خلط باشد.

سل ممکن است به جز ریه اعضای مختلفی از بدن را گرفتار کند که این اعضا می توانند شامل غدد لنفاوی، استخوان و مفاصل، ستون مهره ها، دستگاه ادراری تناسلی، پریکارد قلب، شکم و روده باشد که بسته به ناحیه گرفتار، علایم خاص خود را خواهد داشت.

 

عوارض بیماری

بسته به اعضای درگیر شده و مدت درگیری، سل می تواند منجر به پلورزی(جمع شدن مایع در فضای جنب یا فضای بین ریه و قفسه سینه)، آمپیم( پلورزی چرکی سلی)، هموپتزی (خونریزی زخم های مخاط ریه که معمولاً جزیی است، ولی می تواند به خونریزی کشنده نیز منجر شود)، خنازیر یا لنفادنیت گردن (تورم گره های لنفاوی که ممکن است با ترشح نیز همراه شود)، تخریب کلیه ها، اختلالات باروری هنگام درگیری اندام های تناسلی، شکستگی مهره ها و …. شود.

 

روش های تشخیص

عکس برادری از قفسه سینه بیمار مبتلا به سل توسط اشعه ایکس

آزمون توبرکولین

کشت خلط

رادیوگرافی سینه

نمونه برداری بافتی

 

درمان

مصرف داروهای ضد سل راه اصلی درمان این بیماری می باشد. دوره درمان و مقدار داروی مورد مصرف، بسته به شدت بیماری و قسمت‌های درگیر شده بدن متفاوت است، ولی به طور متوسط بین شش ماه تا یک سال می باشد.

آلودگی هم‌زمان به بیماری ایدز می تواند درمان بیماری را بسیار مشکل کند. درمان انواع باکتری های مقاوم به درمان میکروب سل از چالش های پزشکی است.

در گذشته تنها راه های درمان، استراحت در جاهای خوش آب و هوا و در زیر نور خورشید، نیروبخشی جسمانی، دوری از کارهای سخت و رنج آور، ورزش سبک، گردش و شادی و خوش گذرانی و دوری از غم و اندوه، خوردن غذاهای سودمند و نیروبخش بود.

 

عوارض داروهای ضد سل

سرگیجه ، تهوع ، تاری دید، عدم تعادل، زرد شدن سفیدی چشم‌ها، دل‌درد، استفراغ و وزوزگوش که  در صورت مشاهده این علائم، باید مصرف داروها قطع شود و پزشک در جریان قرار گیرد.

نارنجی یا قرمز شدن رنگ ادرار یا سایر ترشحات بدن در اثر مصرف داروی ریفامپین می‌باشد و هیچ گونه خطری ندارد.

 

پیشگیری

بعد از دو هفته از شروع درمان امکان انتقال بیماری به دیگران وجود ندارد، ولی در دو هفته اول درمان باید از تماس‌های مکرر با بیمار مبتلا به سل خودداری کرد.

بیمار حتماً از ماسک استفاده کند.

از بوسیدن کودکان خودداری کند.

از پراکندگی اخلاط در هوا و زمین خودداری کند.

 

پیشگیری در جامعه:

اصلی ترین راه مبارزه با این بیماری شناسایی افراد مبتلا و درمان آنها با داروهای ضد سل می باشد(تحت نظارت مستقیم DOTS).

شناسایی افراد آلوده که به هنوز به سل مبتلا نشده اند .

ارتقای آموزش های بهداشتی و سطح اقتصادی- فرهنگی در جامعه موجب کاهش بیماری می گردد.

مبارزه با بیماری ایدز، زیرا این بیماری موجب شیوع موج جدید از بیماری سل گردیده است.

پیشگیری با تزریق واکسن سل (ب‌ث‌ژ):

با توجه به دستورالعمل‌های کشوری واکسن ب‌ث‌ژ در بدو تولد و در یک نوبت به کودک تزریق می‌شود.

تزریق مکرر واکسن سود بخش نیست و فقط یک بار تزریق کافی است.

باید دانست که واکسن ب‌ث‌ژ از بروز موارد خطرناک و مرگ و میر بیماری سل در فرد جلوگیری به عمل می‌آورد، ولی اثرات ناچیزی در پیشگیری از گسترش بیماری سل در جامعه دارد.

 

اهمیت مبارزه صحیح با سل

با تشخیص به موقع و درمان صحیح بیماران مبتلا به سل، به راحتی می توان با این بیماری مبارزه کرد.

ولی اگر نتوانیم بیمار را تشخیص دهیم، به راحتی هر بیمار مسلول سالانه ۱۰ تا ۱۵ نفردیگر را در خانواده و نزدیکان خود آلوده می کند.

مهم‌تر آنکه اگر بیمار مبتلا به سل ریوی را تشخیص دهیم، ولی تحت درمان صحیح قرار نگیرد، موجب به وجود آمدن میکروب سل مقاوم به دارو می گردد که داروهای ضد سل معمولی دیگر بر آن اثر نمی کنند، در نتیجه بیماری وخیم تر شده و به راحتی قابل درمان نمی باشد و اگر به دیگران منتقل شود، مشکلات زیادی را به وجود می آورد.

عدم درمان صحیح و دقیق بیماران مسلول موجب بروز بیماری لاعلاجی می گردد. سل بیماری فقرا می‌باشد.

 

شرایط اتاق بیمار

نور خورشید به مقدار کافی به داخ اتاق نفوذ کند.

به اندازه کافی پنجره داشته باشد (یک پنجم مساحت کف اتاق).

از بستن پنجره اتاق بیمار خودداری کنید.

+ نوشته شده در  دوشنبه دهم اسفند ۱۳۸۸ساعت ۱:۴۶  توسط ایرج کوه شکاف  |  یک نظر

 

بیماری سل

مقدمه

هیچ بیماری دیگری همانند سل به اقتصاد جامعه لطمه نمی‌زند چرا که ۷۵% این بیماران در کشورهای در حال توسعه و در گروه‌های سنی فعال از نظر اقتصادی هستند، یعنی سنین ۵۰-۱۵ سالگی. پس تشخیص بموقع بیماران باعث پیشگیری از موارد جدید می‌شود. در استان اصفهان در هر شهرستان یک واحد مبارزه با بیماری‌ها در شبکه بهداشت و درمان وجود دارد که نمونه‌های خلط افراد مشکوک را آزمایش می‌کند. در شهر اصفهان دو مرکز ملاهادی سبزواری واقع در خیابان فیض و مرکز نواب صفوی واقع در خیابان بزرگمهر خدمات این بیماری را ارایه می‌کنند. ولی کلیه مراکز بهداشتی و درمانی و خانه‌های بهداشت به افرادی که بیش از سه هفته سرفه می‌کنند قوطی جهت تهیه نمونه داده می‌شود و از طریق مرکز و خانه بهداشت به آزمایشگاه ارسال شده و جواب آن پس از چند روز به بیمار برگردانده می‌شود.

آمار مسلولین دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی اصفهان
سال ۱۳۷۶ لغایت ۱۳۸۳
سال سل ریوی خارج ریوی جمع
اسمیر مثبت اسمیر منفی
جدید عود
۱۳۷۶ ۱۵۸ ۴ ۳۲ ۱۳۶ ۳۳۰
۱۳۷۷ ۱۵۵ ۸ ۶۴ ۱۴۸ ۳۷۵
۱۳۷۸ ۱۹۶ ۹ ۹۴ ۱۵۷ ۴۵۶
۱۳۷۹ ۲۱۳ ۱۰ ۹۸ ۱۸۶ ۵۰۷
۱۳۸۰ ۲۰۴ ۱۲ ۸۲ ۱۸۹ ۴۸۷
۱۳۸۱ ۱۸۹ ۱۵ ۱۱۷ ۱۶۴ ۴۸۶
۱۳۸۲ ۱۵۰ ۱۰ ۸۰ ۱۴۴ ۳۸۴
۱۳۸۳ ۱۶۴ ۱۲ ۹۲ ۱۵۹ ۴۲۷

بیماری سل در طی قرن‌ها بعنوان یک بیماری عفونی مزمن موجب ترس و نگرانی جوامع بشری بوده است. هنوز هم سل شایعترین علت مرگ بدلیل یک عامل عفونی در دنیا می‌باشد بطوریکه در سال ۱۹۹۳ سازمان جهانی بهداشت، سل را یک اورژانس جهانی اعلام کرد.

*    در هر ثانیه یک نفر به باسیل سل آلوده می‌شود. *    در هر ۴ ثانیه یک نفر به بیماری سل مبتلا می‌شود. *    در هر ثانیه یک نفر در اثر ابتلا به سل می‌میرد.

در حدود یک سوم جمعیت جهان (۲ میلیارد نفر) آلوده به مایکوباکتریوم توبرکلوزیس هستند و سالانه ۱۰ میلیون مورد جدید سل بروز می‌کند. در حال حاضر بیش از ۲۰ میلیون نفر به بیماری سل مبتلا هستند. مایکوباکتریوم توبرکلوزیس بیش از هر عامل عفونی منفردی منجر به مرگ می‌گردد بخصوص در بین زنان در سنین باروری است.

مرگ و میر ناشی از سل در کشورهای در حال توسعه ۲۵% از موارد مرگ‌های قابل پیشگیری را تشکیل می‌دهد. ۹۵% از موارد سل و ۹۸% از مرگ‌های ناشی از سل در کشورهای در حال توسعه رخ می‌دهد. ۷۵% از این موارد در گروه سنی ۵۰-۱۵ سال (که از لحاظ اقتصادی گروه تولید کننده محسوب می‌شوند) قرار دارند. بیماری سل دارای مرتبه هفتم در بار جهانی بیماریها بر اساس معیار دالی (DALY) است و پیش بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۰ همچنان جایگاه کنونی خود را حفظ کند. در سال ۲۰۰۰ بالغ بر ۵/۳ میلیون نفر به علت بیماری سل فوت کرده‌اند در حالی که تمام مرگ‌های ناشی از سل قابل پیشگیری است. در حال حاضر جهان در وضعیت خطرناکتری نسبت به سال‌های اواسط دهه ۱۹۵۰ قرار دارد.

انواع سل

سل ریوی و سل خارج ریوی شایعترین علایم سل ریوی عبارتند از: سرفه بیش از سه هفته با یا بدون خلط، تب خفیف، بی‌اشتهایی، عرق شبانه، کاهش وزن، خستگی زودرس و ضعف عمومی. سل خارج ریوی می‌تواند در تمام اعضاء بدن دیده شود که بر اساس محل ابتلا علایم خاص خود را دارد.

دلایل اصلی افزایش وسعت جهانی سل

* فقر در جمعیت‌های مختلف نه فقط در کشورهای در حال رشد بلکه حتی در گروه‌های خاصی از کشورهای پیشرفته * تغییرات جمعیتی، مانند افزایش جمعیت جهان، تغییرات هرم سنی جمعیت به ویژه مهاجرت‌ها و جابجایی‌های وسیع جمعیت در جهان. * پوشش بهداشتی نامناسب و ناکافی به خصوص در کشورهای فقیر و گروه‌های آسیب‌پذیر در همه کشور ها. * کنترل ناموفق یا فقدان برنامه کنترل سل که موجب عدم موفقیت در بیماریابی، پیگیری و کاهش میزان بهبودی می‌شود. * همزمانی سل و اپیدمی ایدز در برخی کشورها، به خصوص کشورهای آسیایی و آفریقایی. * به همین دلایل سازمان بهداشت جهانی در سال ۱۹۹۱ سل را یک فوریت جهانی اعلام نموده است. زیرا با پیدایش و انتشار باسیل‌های مقاوم به چند دارو، مجدداً خطر تبدیل بیماری سل به یک مرض غیرقابل علاج مطرح است.

سیاست جهانی کنترل بیماری سل

سیاست سازمان جهانی بهداشت در کنترل سل، راهکار DOTS است. Directly observed treatment short-course به معنی درمان کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم.

هدف کلی برنامه کنترل سل

هدف کلی این برنامه، کاهش هر چه سریعتر شیوع سل در جامعه است. به طوری که این بیماری به عنوان مشکل بهداشتی جامعه مطرح نباشد و در نتیجه دستیابی به اهداف نهایی یعنی کاهش میزان بروز مرگ و میر ناشی از بیماری نیز در نهایت امکان‌پذیر شود.

راهکارهای کنترل سل

برنامه‌های ملی سل از طریق اجرای درمان کوتاه مدت تقویت گردد و سیستم مدیریت درمان بهبود یابد. در این راستا استراتژی DOTS مطرح شد که یک روش مؤثر، ارزان، ساده و وسیع است و موفقیت آن بستگی به کامل بودن شش جزء زیر دارد:

۱. حمایت همه جانبه دولت

۲. تشخیص موارد با میکروسکوپ از طریق بیماریابی پاسیو در سیستم خدمات بهداشتی اولیه موجود

۳. شیمی درمانی کوتاه مدت تحت نظارت مستقیم

۴. تأمین منظم دارویی و آزمایشگاهی و تجهیزاتی

۵. تثبیت نظام ثبت و گزارش‌دهی برای نظارت و ارزشیابی

۶. تحقیق در سیستمها و خدمات بهداشتی درمانی مرتبط با بیماری سل

بهبود کامل حداقل ۸۵% بیماران مبتلا به سل ریوی با اسمیر خلط مثبت اثرات ذیل را خواهد داشت:

* کاهش سریع شیوع سل و میزان انتشار آن

* کاهش تدریجی بروز سل

* کاهش موارد مقاوم به درمان در ۲۴ مارس ۱۸۸۲ برابر با ۴ فروردین ماه سال۱۲۶۱ شمسی دکتر رابرت کخ برای اولین بار کشف خود را در مورد باسیل سل در کنفرانسی در برلین مطرح کرد که این روز به همین دلیل روز جهانی سل نامگذاری شده است.

 99217141852334411420713813323612035181128 مقاله ای کامل در مورد بیماری سل

مطالب مرتبط

  • محمدجوادعظیمی ۱۸ دی ۱۳۹۱ - ۲۱:۳۲ - پاسخ دادن

    سلام
    خواهشمندم منابع ورفرانس مقالاتتان رادرانتهاذکرنمایید.
    باسپاس
    دکترعظیمی

    • Bahrami ۱۸ دی ۱۳۹۱ - ۲۱:۴۶ - پاسخ دادن

      با عرض سلام خدمت شما دوست عزیز…
      چشم دوست عزیز در مقالات بعدی حتما قرار می گیرد…
      با تشکر از شما محمد حسین بهرامی

  • haresbahaeddin ۱ آذر ۱۳۹۲ - ۱۱:۱۷ - پاسخ دادن

    با عرض سلاموخسته نباشید
    واقعا مطالبی خوبی بوده ممنون از این سایتتون

  • haddadi ۶ اسفند ۱۳۹۲ - ۰۹:۴۴ - پاسخ دادن

    با سلام.آیا داروهایی هست که بر تزریق تست سل اثر بگذارد؟
    چطور میتونیم اثر اسکار باقی مونه بعد تزریق تست سل را کم کنیم یا از بین ببریم؟
    مچکرم.

    • Bahrami ۲۰ مرداد ۱۳۹۳ - ۱۸:۵۳ - پاسخ دادن

      سلام دوست عزیز.

      ببینید بهتر است برای پرسش این موارد به متخصص مربوطه مراجعه نمایید تا پاسخی دقیق به شما ارائه دهند.

      متاسفانه بنده نتوانستم منبعی دقیقی برای پاسخ به شما پیدا کنم.

      باز هم شرمنده.

      بهترین هارا برایتان آرزومندیم.

      پیروز،موفق و سربلند باشید.

      با تشکر محمد حسین بهرامی

  • میرزایی ۲ اردیبهشت ۱۳۹۳ - ۱۴:۳۳ - پاسخ دادن

    ممنون از مطالبتون -دکتر میرزایی-

  • وحیدرحیم زاده ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۳ - ۱۴:۵۸ - پاسخ دادن

    حدانتظار گرفتن نمونه خلط در یک ماه چقدر است وحدانتظار بیماران سلی در یک سال چقدر است.کارمندمرکزبهداشت هستم

  • دیدگاه شما